12 mei 2008

Wie maakt hier nou de fouten? (1)


Zon op m'n balkon.. dus ik had me lekker eens aan het rapport Digitale vaardigheden van Nederlandse burgers gezet, van het onderzoeksprogramma ICT en Overheidsorganisaties. Boeiend hoor!

Hier even de belangrijkste punten uit de categorie informatievaardigheden, omdat ik die zelf nou eenmaal het meest interessant en relevant vind (maar voor een goede digitale dienstverlening is ook de rest van het rapport verplicht leesvoer).

Onder informatievaardigheden worden het kiezen van een geschikt zoeksysteem en van zoekwoorden, en het selecteren en evalueren van geschikte informatiebronnen verstaan.

  • Het opleidingsniveau maakt groot verschil, waar zaken als leeftijd en geslacht er nauwelijks toe doen waar het informatievaardigheden betreft.


  • Ik zeg het ook hier nog maar eens: zoeken doe je toch echt met Google. Ik moet er wel aan toevoegen dat de vraagstelling een enkele keer wat sturend was: "Zoek met behulp van een zoekmachine (bijvoorbeeld www.google.nl, of de machine die u thuis wel eens gebruikt) het antwoord op de volgende vraag: (...)" Maar ook elders in de test kwam de dominantie van Google steeds duidelijk naar voren.


  • Een meerderheid aan testpersonen kiest niet-relevante of te algemene zoekwoorden. Aan de andere kant kiest de meerderheid wel meerdere zoekwoorden tegelijkertijd, voor een beter resultaat. Vrijwel niemand maakt gebruik van jokertekens. En ook van geavanceerde zoekschermen wordt nauwelijks gebruik gemaakt.


  • Bij de zoekresultaten wordt door een meerderheid aan testpersonen niet verder gekeken dan de eerste drie, laat staan dat mensen de tweede pagina met resultaten zien. Mogelijkheden om zoekresultaten te verfijnen worden gewoon niet gebruikt.


  • Uit het rapport: "Opvallend is dat er eigenlijk niemand lijkt te letten op de bron waar de informatie vandaan wordt gehaald. Het vinden van het antwoord staat centraal, waar het staat lijkt bijna niemand iets te deren." Mijn vraag is: wat is hier opvallend aan? Ook al niet opvallend is dat met name jongeren geneigd zijn niet-relevante resultaten te selecteren. (Wat ze, schat ik zo maar in, eveneens niet deert!)

Ik vraag me soms wel eens af wat handiger is: klanten vermaken tot klonen van onszelf, zodat ze ons systeemdenken snappen.. of onze zoekmachines en zo aanpassen naar de manier waarop klanten ze blijkbaar gebruiken?

In allebei heb ik wel eens een hard hoofd, maar het tweede lijkt me vooralsnog toch echt de enige weg met resultaatmogelijkheid.. ;-)

Plaatje

4 opmerkingen:

  1. Het neemt wel het gevaar met zich mee dat zoekmachines verder zullen vervlakken.

    Latige materie is het, maar erg zinvol om bij stil te staan idd.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. @BB: Dank voor je reactie, maar wat is er dan zo gevaarlijk aan die (als negatief veronderstelde) vervlakking? Als de zoekmachine daardoor beter werkt voor de klant, dan lijkt me dat prima.

    Het is ook niet zo dat een zoekmachine bijvoorbeeld geen geavanceerde zoekfuncties mag bevatten - Google barst ervan zelfs! - maar waar Google start met een supersimpel scherm en de extra opties alleen toont als iemand dat echt wil, doen wij het meestal omgekeerd.

    In veel van onze zoekmachines staan al direct meerdere invulvelden. het is al gelijk geavanceerd (moeilijk), nog zonder dat je erom hebt gevraagd.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. ik denk dat een eenvoudig, visueel aantrekkelijk invulscherm al veel voor de klant kan doen. Maar goed: dan zíjn ze dus al bij "ons" aangeland en dát ze dat doen is nog niet zo zeker ..

    Ik denk dat je al in de eerste schooljaren van kinderen moet beginnen met het aanleren van informatievaardigheden. Zorg ervoor dat kinderen niet alleen leren lezen, schrijven maar ook methodisch leren werken/kritisch na leren denken. Ik neem even als voorbeeld mijn zoon die een spreekbeurt moest voorbereiden. Hij kreeg daarbij geen enkele handreiking hoe je dat dan het beste aan kunt pakken met als gevolg dat hij geen overzicht meer hield en het wel voor de hand vond liggen om dan maar zaken over te schrijven. Maar ... hij raakte er tegelijk van in paniek omdat hij niet kan vertellen wat hij zelf niet begrijpt. Dus gaf hij de opdracht terug aan de leerkracht. Dat vond ik heel sterk maar het zou sterker zijn als kinderen leren de juiste vragen te stellen.

    I.m.h.o

    BeantwoordenVerwijderen
  4. @Marina: Klopt hoor. Ik weet niet precies wat ze op school leren aan informatievaardigheden, maar uit dit soort rapporten blijkt wel dat de nieuwe generaties een boel extra/andere vaardigheden moeten beheersen, naast lezen, schrijven en rekenen.

    Verder denk ik dat veel mensen inderdaad niet bij "ons" terecht zullen komen, dus zullen we moeten zorgen dat "ons" spul gewoon via/op plekken toegankelijk/beschikbaar wordt, waar die klanten dan wél zitten. Google, Wikipedia, Flickr, YouTube enzovoort.

    Een opdracht teruggegeven aan de leerkracht vind ik trouwens wel een sterke! Net zo eigenwijs-kritisch als z'n moeder? ;-)

    BeantwoordenVerwijderen